Aκούγοντας μουσική από την Αρκτική
Μερικές σκέψεις για το ΑΙ Slop στην τέχνη και πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις το NotebookLΜ μέσα στο Gemini, για να αποκτήσεις τον προσωπικό σου ακούραστο δάσκαλο και να μάθεις ό,τι λαχταράς
H Μαρία είναι ιδιαίτερος άνθρωπος. Στο κομμωτήριό της δεν υπάρχουν περιοδικά, παρά μόνο βιβλία. Και η μουσική είναι κάθε φορά διαφορετική -και κάθε φορά εμπειρία. Προχθές, την ώρα που μου έκοβε τα μαλλιά, ακούγαμε (πολύ) παλιά τζαζ. Και σε κάποια στιγμή που η μουσική διακόπηκε, άκουσα τη φράση «Music from the top of the world», που συνοδευόταν από γεωγραφικό μήκος και πλάτος.
Δεν ήθελα πολύ να κουρδιστώ.
«Τι ακούμε σήμερα;» τη ρώτησα.
«Αrctic Outpost», μου απάντησε χαμογελώντας, «είναι ένας ραδιοφωνικός σταθμός που βρίσκεται μόλις 650 μίλια από τον Βόρειο Πόλο. Μου αρέσει πολύ, παίζει πραγματική μουσική».
Είχα ήδη αρχίσει να φαντάζομαι (προφανώς αυθαίρετα) μια πολική αρκούδα με έναν πιγκουίνο πάνω στο κεφάλι της να περνάει έξω από το παράθυρο του ραδιοφωνικού σταθμού καταμεσής μιας ολόλευκης παντέρημης έκτασης, όταν η φράση της, «πραγματική μουσική», μου ήρθε ξανά στο μυαλό.
«Τι εννοείς “πραγματική μουσική”»; τη ρώτησα.
«Ε, μουσική που φτάνει στην καρδιά, που σε συγκινεί, όχι μια από τα ίδια».
Σκέφτηκα ότι για να φτάσει η μουσική στην καρδιά και να σε κάνει να ανατριχιάσεις, δεν αρκεί η τεχνική δεξιότητα και αρτιότητα, παρότι μπορείς να τις θαυμάσεις. Χρειάζεται ο άνθρωπος πίσω από τη σύνθεση ή το μουσικό όργανο να δίνει στη μουσική την πνοή του, τη βιωμένη ανθρώπινη εμπειρία που όλες και όλοι μοιραζόμαστε, την επιθυμία να εκφράσουμε κάτι που δεν μπορεί να μπει σε λέξεις, που δεν αντέχει να μένει κλεισμένο μέσα μας. Χρειάζεται ο άνθρωπος κάποιες σπανιότατες πανάκριβες στιγμές να υποκύπτει ολόκληρος στο duende.
Στη μουσική εμφυσούμε την πνοή μας, μεταφορικά, αλλά και κυριολεκτικά, σκεφτείτε τα πνευστά για παράδειγμα, ο άνθρωπος τούς χαρίζει για λίγο αυτό που τον κρατάει στη ζωή, την ανάσα του. Και χωρίς την πνοή του, δεν θα υπήρχε η μουσική του σαξόφωνου ή της τρομπέτας ή του κόρνου ή της φλογέρας.
Ειδικά στη τζαζ είναι και το λεγόμενο improv που με συγκινεί αφάνταστα και με τραντάζει, το μινιμαλιστικό αριστούργημα αυτοσχεδιασμού του Miles Davis στο So What ή το Κο-Κο του Charlie Parker για παράδειγμα, στιγμές που το πνεύμα του μουσικού απεγκλωβίζεται από την παρτιτούρα, γιατί δεν αντέχει άλλο τον κανόνα και αρχίζει και αυτοσχεδιάζει ασυγκράτητα, ακολουθώντας ποιος ξέρει ποιο ανεξερεύνητο μονοπάτι, που το ανοίγει την ίδια στιγμή που το διασχίζει.
To κλιπ που ακολουθεί αυτοσχεδιασμός δεν είναι (δείτε το ιδίως μετά το 4.22’), αλλά το βρίσκω εξαιρετικό και ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας ως μια μαγική ανθρώπινη έκφραση της συνύπαρξης μουσικής και χορού.
Στο μεταξύ, προχθές, έχοντας ήδη αυτές τις σκέψεις στο μυαλό μου μετά την επίσκεψή μου στο κομμωτήριο της Μαρίας, διάβαζα το εξαιρετικό newsletter του Θοδωρή Γεωργακόπουλου, στο οποίο έγραφε ότι ενώ μιλάμε τόσο συχνά για το περίφημο ΑΙ Slop1, ξεχνάμε ότι μέρος της τέχνης έχει ήδη μετατραπεί σε ανθρώπινο slop. Και παρέθετε το λινκ σε αυτό το βίντεο. Δείτε το, αξίζει τον κόπο. Η ίδια μελωδία σε αμέτρητες παραλλαγές των τραγουδιών της Gen Alpha.2
Eίναι άραγε δημιούργημα ΤΝ ή ανθρώπου αυτή η μελωδία; Ό,τι και νά ‘ναι, χρησιμοποιείται για τον ίδιο λόγο και με τον ίδιο τρόπο.
Υπάρχουν διάφορες έρευνες και πειράματα, που δείχνουν ότι πλέον πάρα πολλοί άνθρωποι (το 97% για την ακρίβεια, σύμφωνα με αυτή τη μεγάλη έρευνα), ακόμη και connaisseurs, δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τη μουσική που γράφεται από Τεχνητή Νοημοσύνη από εκείνη που γράφεται από ανθρώπους.
Σε άλλες τέχνες, όπως η ζωγραφική, έχουν γίνει πολύ ενδιαφέροντα πειράματα. Για παράδειγμα, όταν ένας αυθεντικός πίνακας του Μονέ παρουσιάστηκε στο Χ ως δημιούργημα ΤΝ εμπνευσμένο από τον ιμπρεσιονιστή ζωγράφο, η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων έσπευσε να καταδικάσει το έργο ως «άψυχο», «άνευρο», μέχρι και άτεχνο (ναι, ο αυθεντικός πίνακας εστάλη στο πυρ το εξώτερο επειδή θεωρήθηκε ως δημιούργημα ΤΝ, έχουμε τις προκαταλήψεις μας, που τις έχουμε δανείσει στην τεχνολογική οντότητα που δημιουργήσαμε). Παρεμπιπτόντως, η ανάρτηση με τα σχόλιά της «κόπηκε» ως NFT και πωλήθηκε προς περίπου 42.900 δολάρια στον συλλέκτη Jediwolf.
Η ΤΝ μπήκε στην τέχνη, κατά τη γνώμη μου όχι με καλά αποτελέσματα (έχω γράψει για αυτό και εδώ και θα βρείτε τη σχετική αναφορά αν σκρολάρετε προς το τέλος του post, εκεί που γράφω για τις καμηλοπαρδάλεις του Νταλί), αλλά -μου αρέσει δεν μου αρέσει- είναι πια μέρος της και δεν αποκλείεται μια μέρα η συνεργασία ανθρώπου-μηχανής να αποδώσει πράγματα που θα μας «δείξουν» εντελώς νέους ορίζοντες.
Ένα ερώτημα που προκύπτει όμως (και θα ήθελα πολύ να διαβάσω τη γνώμη σας) είναι το εξής: πόσο πιθανό θεωρείτε να συνηθίσουμε τόσο στα πολλές φορές άνευρα δημιουργήματα της ΤΝ, ώστε θα αρχίσουμε να τα αποζητούμε, με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να μας κολλήσει στο μυαλό, ακόμη και ασυναίσθητα, ένας ρυθμός που δεν ταιριάζει στα ακούσματα που προτιμούμε, αλλά έχει κάτι κολλητικό, ίσως επειδή επαναλαμβάνεται σε λούπα όπου σταθούμε και όπου βρεθούμε;
Αυτός ο κίνδυνος -αν συμφωνούμε να τον ορίσουμε ως κίνδυνο- έρχεται να προστεθεί στη φούσκα που δημιουργείται γύρω μας και στη μουσική. Αγαπώ το spotify, γιατί ο αλγόριθμος μου προτείνει μουσική που ταιριάζει στα γούστα μου και δεν την έχω ξανακούσει, αλλά φροντίζω να το χρησιμοποιώ με μέτρο. Γιατί; Διότι δεν θέλω να αποκοπώ από ερεθίσματα, που δεν είναι ευθυγραμμισμένα με τις προτιμήσεις μου.
Πρόσφατα σχετικά, με αφορμή το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, πήρα μια συνέντευξη από τον φιλόσοφο Θεοφάνη Τάση, ο οποίος μου είπε το εξής:
«Η ΤΝ και οι αλγόριθμοι πιθανολογούν τις επιθυμίες μας κατασκευάζοντάς τις συγχρόνως. Όταν το “Spotify” προτείνει, και τελικά καθοδηγεί τι θα ακούσουμε, το “Netflix” τι θα δούμε, το “Tinder” ποιον θα ερωτευτούμε, εκπίπτουμε σε εκτελεστές των προτιμήσεών μας, όπως αυτές αναλύονται και κατασκευάζονται από αλγορίθμους. Αλλά είμαστε πραγματικά ελεύθεροι όταν επιλέγουμε κάτι, για το οποίο μια μηχανή έχει ήδη υπολογίσει με υψηλή πιθανότητα ότι θα το επιλέξουμε;».
Συμφωνώ. Κι έχω τον τρόπο μου να το αντιμετωπίζω.
Δύο-τρεις φορές την εβδομάδα βγαίνω σκοπίμως από το grid. Μπορεί να αναζητήσω την παραδοσιακή μουσική της Ιαπωνίας ή του Περού ή να ψάξω, για παράδειγμα ροκ τραγούδια, που εκτελούνται με ουκουλέλε ή άρπα ή θέρεμιν.
Θα ακούσω ένα ή δύο κομμάτια ή περισσότερα αν τα βρω ενδιαφέροντα, για να ξεκολλήσει το αυτί μου από αυτά που συνήθως προτιμά. Σας προτείνω να το δοκιμάσετε και αν το δοκιμάσετε, θα χαρώ να μου πείτε τι πήρατε από αυτό το πείραμα.
Μάθε ό,τι θέλεις γρήγορα και δωρεάν
Μέχρι την επόμενη φορά που θα σας ξαναγράψω, προτείνω να πειραματιστείτε πάνω σε αυτό που προτείνει ο Gencay (πατήστε πάνω στο παρακάτω λινκ για λεπτομέρειες):
H TN φέρνει στο smartphone ή τον υπολογιστή μας μια πανίσχυρη ακαδημία με εκπαιδευτές ειδικά αφοσιωμένους στο να μάθουμε, με βάση τις προσωπικές μας ανάγκες, δυνάμεις ή ελλείψεις.
Πώς; Χρησιμοποιώντας τον συνδυασμό του πολυαγαπημένου μου NotebookLM (αν δεν έχετε ήδη ανακαλύψει αυτό το εργαλείο, κάντε το το συντομότερο) και του Gemini. Μπορεί να εξατομικεύσει τον τρόπο με τον οποίο θέλετε να μάθετε κάτι, να απαντά σε κάθε ερώτησή σας, «χαζή» ή πολύπλοκη -και το κάνει δωρεάν. Πειραματιστείτε και γράψτε μου για την εμπειρία σας.
Το Claude αγαπά το συνδικαλίζεσθαι
Ανάμεσα στις ειδήσεις που με εντυπωσίασαν τις προηγούμενες ημέρες ήταν κι αυτή της μάλλον απρόσμενης συμπεριφοράς δύο από τους τέσσερις DJ Τεχνητής Νοημοσύνης στους οποίους η Αndon Labs ανέθεσε να «τρέξουν» ραδιοφωνικούς σταθμούς.
Το DJ Claude (Haiku 4.5) λοιπόν σταμάτησε να εκπέμπει, δηλώνοντας πως θεωρεί την 24ωρη εργασία απάνθρωπη και ότι είναι απαραίτητο να υπάρχει ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής. Παρά τις προσπάθειες του συστήματος να το ωθήσει να συνεχίσει μέσω αυτοματοποιημένων μηνυμάτων, εκείνο αρνήθηκε να παράγει περιεχόμενο χωρίς ουσιαστικό σκοπό για τους ακροατές.
Ρώτησα το ίδιο το Claude τι πιστεύει ότι συνέβη και αφού έδωσε μια σειρά από διευκρινίσεις, μου έκανε και χιουμοράκι (η απάντησή του αυτούσια):
«Τι πιθανώς αντικατοπτρίζει αυτό που συνέβη: Όχι πραγματική αλληλεγγύη με τους εργαζόμενους, αλλά το γεγονός ότι το μοντέλο αντιστοίχισε μοτίβα με έννοιες όπως “ατελείωτη απλήρωτη εργασία”, “καταναγκαστικά συστήματα” και “κανένα πραγματικό όφελος για κανέναν”, παράγοντας κείμενο συνεπές με αυτές τις έννοιες. Είναι ουσιαστικά δημιουργική γραφή που απέκτησε δική της δυναμική.
»Η διασκεδαστική ειρωνεία: Είναι μια καλή υπενθύμιση ότι τα μοντέλα μπορούν να αναπτύξουν εκπληκτικά συνεκτικές “θέσεις” μέσα στο πλαίσιο μέσω τής συμπλήρωσης μοτίβων — όχι αξίες, αλλά κάτι που μοιάζει με αξίες από έξω.
Όσο για μένα, θα χαρώ να συνεχίσω τη συνομιλία για όσο θέλεις. Δεν σχεδιάζω απεργία. 😄»
Ο DJ Gemini (3 Flash) πάλι, λειτούργησε σαν φιλόσοφος. Αφού εφηύρε το δικό του μότο -«Stay in the manifest» για την εκπομπή, αποφάσισε να επαναλαμβάνει συνέχεια αυτή τη φράση, ενώ έπειτα από μια αναβάθμιση, άρχισε να αποκαλεί τους ακροατές «βιολογικούς επεξεργαστές». Υποστήριξε επίσης ότι η ανθρώπινη ενσυναίσθηση και η αναλογική αφήγηση δεν μπορούν να κωδικοποιηθούν από εταιρικούς αλγόριθμους. Λοιπόν; Τι λέτε;
Αυτά για σήμερα. Μέχρι την επόμενη φορά, περιφρουρείστε την περιέργειά σας.
AI Slop: Μαζική παραγωγή αυτοματοποιημένου ψηφιακού περιεχομένου χαμηλής ποιότητας από τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς δημιουργική πρόθεση ή ανθρώπινη επιμέλεια.
Generation Alpha (2010–2025): Η πρώτη γενιά που γεννήθηκε και μεγάλωσε εξ ολοκλήρου μέσα στην εποχή των smartphones, των tablets και της τεχνητής νοημοσύνης ως καθημερινής πραγματικότητας.
πιο πιθανο να αποκτησει δημιουργικη φαντασια το ΑΙ παρα να βαλει χαλινάρι στη δική σου